Greinasafn fyrir merki: 1917

Beautiful Star (+1917)

Fyrri heimstyrjöldin (1914-1918) var í fullum gangi, og kannski að mestu leyti „langt“ frá Íslendingum. En þrátt fyrir stríðsástandið í Evrópu þá lentu Íslendingar í ýmsum hremmingum. Oftar en ekki þá tengdust slíkar hremmingar skipssköðum. Tvö skip hurfu á árinu 1917, Vélbáturinn Trausti og svo kútterinn Beautiful Star. Var veturinn 1917, tímabilið, kallað „Veturnátta-slysin„. Fleiri slys urðu á árinu. En þessi tvö skip hafa aldrei fundist.

Kútterinn (Þilskipið) Beautiful Star var með 6 manns innanborðs, 5 í áhöfn og einn farþega. Það lagði frá Reykjavík í byrjun október 1917 (líklegast fyrstu vikuna í október) á leið til Sauðárkróks með vörur, og þaðan norður á Tjörnes til að taka með sér kolafarm til Akureyrar. (Einnig til heimildir um að koma átti við á Raufarhöfn?)

Talið var að skipið hafi farist úti fyrir Norðurlandi, þar sem veðurfar fyrir norðan hafi verið mjög slæmt, kallað „Norðanveðrið“.

Möguleg siglingaleið Beautiful Star. Upphafsstaður og mögulegir viðkomustaðir.
Ekkert meira er vitað. (Kort; map.is – 31.12.2021)

Áhöfnin

Skipstjóri Beautiful Star var Ólafur Sigurðsson frá Reykjavík. Stýrimaður Lárus Bjarnason, frá Hafnarfirði, Ketill Greipsson háseti frá Hafnarfirði (Ketill var þá formaður Hásetafélags Hafnarfjarðar), Guðmundur Jónsson Hafnarfirði, Kristján Jónsson Reykjavík. Farþegi Geir Hróbjartsson, Oddgeirshólum í Flóa.

Beautiful Star

Eins og fram hefur komið þá var skipið Beautiful Star þilskip „kútter“ keyptur frá Færeyjum sumarið eða haustið 1917. Það var í eigu Þorsteins Jónssonar frá Seyðisfirði, og fleiri manna?

Það var í sinni fyrstu eða annarri sjóferð sinni er það hvarf. Orðrómur var um að skipið hafi ekki verið sjófæru ástandi þegar það lagði upp í þessa afdrifaríku ferð. Talað var um að þetta atvik þyrfti að rannsaka.

Heimildir og upplýsingar:

Það sem vekur sérstaka athygli með þennan skipsskaða er hversu lítið er til af heimildum. Að minnsta kosti heimildir sem komu fram í tímaritum eða blöðum þess tíma. Kannski var það ekki svo skrítið á meðan styrjöldin stóð yfir, eða þá mögulega að það var ekki mikið af upplýsingum til að dreifa á þessum tíma.

Ekki eru komnar fram upplýsingar til um það hvort Beautiful Star hafi náð höfn á Sauðárkróki, eða Tjörnesi. Má vera rétt það sem talið var að skipið hafi horfið einhversstaðar á Norðurlandi?

Ekkert hefur heldur komið fram um að leit hafi farið fram að skipinu á sínum tíma, eða rek úr skipinu.

(IS) Upplýsingar (EN) Informations

(IS) Hefurðu frekari upplýsingar um þennan atburð? Geturðu bætt við upplýsingum á þessa síðu? Hafðu samband, sendu mér tölvupóst: diveexplorer@dive-explorer.com.

(EN) Do you have additional information? Please contact me. Email; diveexplorer@dive-explorer.com

Heimildir og linkar:

Standard – Skútan (+1917)

Standard er nafn á flaki skútu, sem kafararnir Erlendur Bogason og Öivind Kaasa, fundu á botni Pollsins á Akureyri í byrjun desember árið 1996. Erlendur telur sig hafa upplýsingar um að þetta sé skútan Standard. Hann hefur gert ýmsar mælingar á flakinu og mældist kjölurinn 55 metra langur en heildarlengd flaksins er yfir 60 metrar. Ástand flaksins er nokkuð gott miðað við þann tíma sem það hefur verið neðansjávar enda er mikið ferskvatn í pollinum og skjólgott á þessum stað.

Samkvæmt þýskum gögnum, sem til eru á skrifstofu Samherja á Akureyri, hóf þýska fyrirtækið NORDSEE síldveiðar í hringnót við Ísland sumarið 1905. Móðurskip fyrir þessar veiðar var seglskipið Standard, sem smíðað var í Bandaríkjunum árið 1876. Skipið var gert klárt í Norderham gufuskipum og fór ásamt fimm til Íslands. Gufuskipin drógu móðurskipið til Íslands og til baka aftur að lokinni sumarvertíð hér við land, sem stóð frá 15. júlí til 15. september. Móðurskipið Standard lá á Pollinum en veiðiskipin fóru á miðin og lönduðu afla sínum um borð í móðurskipið.

Þegar fyrri heimsstyrjöldin skall á árið 1914 var síldveiðum með hringnót hætt. Í byrjun stríðsins, í ágúst árið 1914, var Standard kyrrsett á Akureyri en í óveðri árið 1917 losnaði skútan frá, rak á land, skemmdist og sökk. Nú er hún einn skemmtilegasti köfunarstaður sem völ er á með sögulegan bakgrunn og auðveldu aðgengi þar sem hún liggur 70-100 metra fyrir utan Eimskipabryggjuna á Akureyri.

_____________________________________________________________________

Skútan STANDARD liggur um 70-100 metra fyrir utan Eimskipabryggjuna á Akureyri. Lítil bauja er sjáanleg þegar staðið er á bryggjunni og ef synt er að þessari bauju þá liggur spotti frá henni niður að flaki skútunnar. Spottinn endar við miðja skútuna.  

Skyggni getur verið ágætt eftir að verður hefur verið gott í einhverja daga. Skyggnið getur hinsvegar orðið lítið sem ekkert ef vindur eykst og öldurót en einnig vegna leysinga og sanddæluskipa.

Staðsetning á Skútunni í Pollinum, við Akureyri. (Mynd; Google Earth)

Óvenju mikið er af sæfíflum á skrokki skútunnar, flakið er bókstaflega þakið þeim. Þar er líka mikið af þorsk, ýsu og öðrum fisktegundum eins og jafnan í skipsflökum hér við land. Skútan er ein af skemmtilegri köfunarstöðum við landið og vel þess virði að heimsækja ef reynsla og réttindi eru í samræmi við kröfur staðarins. Áður nefndur spotti endar við miðja skútuna á um það bil 16 metra dýpi. Hins vegar eru 27 metrar niður á botninn sem skútan liggur á. Innviði skútunnar eru engin enda var hún bara notuð til flutninga og því engar vistaverur um borð.

ATH! FÁ ÞARF SÉRTAKT LEYFI HAFNARYFIRVALDA Á AKUREYRI TIL AÐ FÁ AÐ KAFA Í SKÚTUNA.

GPS hnit: 65° 40.970’N – 18° 4.947’W

Heimildir & linkar: