Greinasafn fyrir merki: mannskaði

Freyja BA-272 (+1967)

Vélbáturinn Freyja BA 272 (áður Jón Ben NK-71 / Neskaupsstað) frá Súðavík var á línuveiðum út af svokölluðum Eldingum þegar síðast spurðist til áhafnarinnar, og var það mjög ógreinilegt. Talið var að það gæti bent til ísingar. 8 stiga norð-austan (NA) vindur og blindhríð var á tíma hvarfsins.

Þremur klukkustundum eftir hvarfið hafði hvassviðrið aukist upp í 9 stiga vindhæð og úrkoma einnig aukist. Frost var og skyggni aðeins 100 metrar.

Leitin að Freyju BA-272

Síðast hafði heyrst til Freyju klukkan 16:30 og hafði leit strax hafist með fjórum bátum um kvöldið og um nóttina. Daginn eftir hvarfið voru leitarskilyrði góð og bætti þá í leitarflokkana, leitað var á sjó, á landi og úr lofti. 20 bátar og 2 flugvélar voru við leit þegar hún stóð sem hæst. Voru strandir leitaðar frá Bolungarvík til Skálavíkur, leitað var á Inggjaldssandi út undir Barða og leitað í kringum Galtárvita.

Á þessu sjókorti er merkt flak, getur það verið mögulega Freyja BA-272 sem fórst veturinn 1967 með fjórum mönnum? Dýpi á þessu svæði er í kringum 120 m. (Sjókort: Navionics)

Fundur á munum er tengdust Freyju

Línubelgir úr Freyju fundust í beinni vindstefnu norð-austur frá þeim stað sem báturinn gaf síðast upp mögulega staðsetningu sína.

Bólfæri fannst 7 mílur frá Deild og 6,4 mílur frá Ryt.

Rauður hringur sýnir Eldingar, síðustu staðsetninguna sem vitað var af Freyju BA-272. Grænn hringur sýnir Deild, grár hringur sýnir Ryt. Orange kassi sýnir staðsetningu á hvar bólfæri fundust. (Skrásetning; DE – Sjókort; Navionics).
Freyja BA 272 frá Súðavík, á þessari mynd hét skipið Jón Ben NK-71 og var þá frá Neskaupsstað. (Heimild: Morgunblaðið 03.03.1967)

Vélbáturinn Freyja BA-272

Vélbáturinn Freyja var 11 ára gamall línubátur er hann fórst. Freyja var 24 tonn að stærð, smíðaður í Neskaupsstað og gerður út frá Bíldudal.

Á sjókorti er merkt flak, getur það verið mögulega Freyja BA-272 sem fórst veturinn 1967 með fjórum mönnum. (Mynd: Google Earth Pro)
Þeir sem fórust með Freyju BA-272. Morgunblaðið 7. mars 1967.

Þeir sem fórust með Freyju BA-272

  • Birgir Benjamínsson, skipstjóri, frá Súðavík, f.26.09.1928.
  • Jón Hafþór Þórðarson, frá Súðavík, f. 5.4.1945.
  • Jón Lúðvík Guðmundsson, stýrimaður frá Súðavík, f. 2.7.1949.
  • Páll Halldórsson, frá Súðavík, f. 29.05.1916.

Uppfært 09.05.2021

Brak kemur upp með veiðarfærum

Í mars 2020 var fiskiskip á veiðum á þessum slóðum sem merkt eru inn á kortið. Kom þá upp með veiðarfærum brak úr skipi. Ekki er vitað meira um hvers eðlis þetta brak var eða hvaða skipi. En grunur lék á að það sé úr umræddri Freyju. Það hefur ekki verið staðfest, en áhöfnin tók gps hnitin á festunni til seinna tíma rannsókna.

(IS) Upplýsingar (EN) Informations

(IS) Hefurðu frekari upplýsingar um afdrif Freyju BA-272? Geturðu bætt við upplýsingum á þessa síðu? Hafðu samband, sendu mér tölvupóst: diveexplorer@dive-explorer.com. Höfum söguna á hreinu og upplýsingar réttar.

(EN) Do you have additional information? Please contact me. Email; diveexplorer@dive-explorer.com

Heimildir:

Örn GK-5 (+1936)

Sumarið 1936 var línubáturinn Örn GK-5 (áður E/s Batalder, áður Pétursey RE-277) á síldarveiðum út af Norðurlandi. Áhöfnin taldi 19 manns. Þann 08. ágúst 1936 skall á svartaþoka og norðvestan rok og stórsjór á síldarmiðum fyrir norð-asutan land. Skip leituðu því eitt af öðru vars, en sigling gekk hægt sökum hversu skipin voru mikið hlaðin. Þegar síldarskipin komu til hafnar, öll nema Örn GK-5, fór fram leit að skipinu.

Línubáturinn Pétursey RE-277, síðar Örn GK-5. Mynd tekin í Reykjavíkurhöfn af óþekktum ljósmyndara. Heimild; thsof.123.is

Er varðskipið Ægir var statt á Húsavík á leið til leitar fannst annar nótabáturinn á reki, mannlaus. Töluvert brak úr skipinu fannst vestan Mánáreyja og er talið að skipið hafi farist á þeim slóðum. Hinn nótabáturinn fannst síðan mannlaus á reki undan Melrakkasléttu.

Upplýsingar um skipið Örn GK-5 úr skipaskrá Lloyds. (Heimild: https://www.wrecksite.eu/docBrowser.aspx?QnJwPQCxYnbiBre0vuo8dw==)
E/s Batalder KG-363 (Heimild: Vagaskip.dk)
Um skipið:

Örn GK-5 var smíðað í Noregi árið 1903, og var því 33 ára þegar hann sökk. Skipið var stálskip, 103 brúttólestir að stærð. Vélin var 203 ha 2.ja þöppu gufuvél. Skipið var fyrst gert út frá Noregi, en síðan selt til Færeyja. Árið 1927 keypti O. Ellingsen í Reykjavík skipið sem þá hét Pétursey RE-277.

Ekki var vitað hvað það var sem kom fyrir skipið en öll áhöfn þess fórst. Talið var ólíklegt að veður hefði orðið honum að tjóni, en hallast að því að jafnvel ketilsprenging hefði orðið í skipinu og það sokkið á svipstundu, en það verður aldrei vitað til fulls.

Vestan við Mánareyjar fannst brak úr skipinu. (Kort; LMI.is)
Hafsvæðið á Skjálfanda, framundan Tjörnesi og á Axarfirði er töluvert, allt að 200 metrum. (Sjókort; Navionics)
Þeir sem fórust með skipinu:


Úr Reykjavík:
Ólafur V. Bjarnason, skipstjóri, 60 ára, Frakkastíg 26, kvæntur og átti uppkomin börn.
Steinn Ásbjörnsson, stýrimaður, 28 ára, Rauðará við Hverfisgötu, ókvæntur.
Eggert Ólafsson, 1. vélstjóri, 27 ára, Grettisgötu 79, kvæntur en barnlaus.
Frá Hafnarfirði:
Guðmundur Guðmundsson, nótabassi, 57 ára, Gunnarssundi 3. Hann var kvæntur og átti 2 börn innan við fermingu og 3 uppkomin.
Skúli Sveinsson, 2. vélstjóri, 34 ára, Brekkustíg 25. Hann var kvæntur en barnlaus.
Guðmundur Albertsson, matsveinn, 23 ára, Vesturbraut 22, kvæntur og átti eitt barn.
Sigurður Sveinsson, háseti 53 ára, Hverfisgötu 7, kvæntur og átti eitt barn innan við fermingu. Þorsteinn Guðmundsson, háseti, 40 ára, Merkurgötu 14, kvæntur og átti 1 barn.
 Jón Bjarnason, háseti, 37 ára, Selvogsgötu 16 B. Kvæntur og átti 3 börn í ómegð.

Heimild; Morgunblaðið 24. maí 1996; Gáfu líkan af línubátnum Erni GK-5.
Heimildir og linkar

Uppfært 09.09.2020

Algengt er að leifar skipsflaka komi upp með veiðarfærum. Svo virðist sem áhöfnin á togaranum Klakka SH-510 hafi einmitt fengið leifar af skipsflaki í trollið er það var á rækjuveiðum út af Skjálfandaflóa þann 04. september 2020.

Togarinn Klakki SH-510 (Mynd: Davíð Már Sigurðsson, MarineTraffic.com)

Samkvæmt Facebook síðu eins skipverjans, Guðmundar Geirs Einarssonar þá kom upp með veiðarfærunum hvorki meira né minna en skipsklukka. Mjög oft er nafn skipanna skráð á skipsklukkuna. Svo virðist einmitt hafa verið í þessu tilviki því nafnið „BATALDER“ var grafið á bjölluna.

Leiða má líkur að því að þar sem skipsklukkan kom upp, eða í námunda við þann stað þar sem leifarnar komu upp með veiðarfærunum sé komin staðsetning á flaki BATALDER, sem síðar varð að skipinu ÖRN GK-5 (+1936).

Staðsetningin þar sem Klakki var á veiðum ber saman við heimildir um mögulegan stað þar sem ÖRN GK-5 sökk með allri áhöfn innanborðs. Dýpi á þessum slóðum er 100 til 200 metrar, og líklegast leðjubotn.

Skipsbjallan komin um borð í Klakka. (Heimild; Facebook síða Guðmundar Geirs Einarssonar)
Skipsbjallan komin um borð í Klakka. (Heimild; Facebook síða Guðmundar Geirs Einarssonar)
Skipsbjallan komin um borð í Klakka. (Heimild; Facebook síða Guðmundar Geirs Einarssonar)
Annað brak úr flakinu um borð í Klakka. (Heimild; Facebook síða Guðmundar Geirs Einarssonar)
Skipsbjallan eftir hreinsun hjá Byggðasafni Vestfjarða. (Heimild; Dv.is – 09.09.2020)
Heimildir og linkar
Heimild: Morgunblaðið 11.09.2020; 200 mílur; Nátengt fjölskyldunni

„Þessi saga hef­ur fylgt fjöl­skyld­unni nán­ast alla mína tíð og það er væg­ast sagt sér­kenni­legt að skips­bjall­an hafi komið upp með trolli skips, sem er ná­tengt okk­ur,“ seg­ir Torfi Björns­son á Ísaf­irði.

Hann vís­ar til þess að skips­bjalla úr gufu­skip­inu Erni GK kom upp með rækjutrolli Klakks ÍS á föstu­dag, en skipið var þá á rækju­veiðum á ut­an­verðum Skjálf­anda. Þar sást síðast til Arn­ar­ins 9. ág­úst 1936, en skipið fórst þann dag með 19 manna áhöfn. Meðal skip­verja var Jó­hann Rós­inkr­ans Sím­on­ar­son, afi Torfa, en út­gerðarmaður Klakks er Gunn­ar, son­ur Torfa.

Torfi Björns­son með skips­bjöll­una úr Erni GK, sem fórst á Skjálf­anda. Í bak­grunni er bát­ur með sama nafni, sem Torfi gerði út. mbl.is/​Hall­dór Svein­björns­son

Ein­hvers kon­ar fyr­ir­boði?

„Pabbi var á öðrum síld­ar­bát sem var á aust­ur­leið og þeir mættu Ern­in­um fyr­ir miðjum Skjálf­anda. Talið var að Örn­inn væri á leið til Siglu­fjarðar með full­fermi af síld. Þarna mætt­ust þeir feðgarn­ir og veifuðu hvor öðrum, það var í síðasta skipti sem þeir sáust. Skömmu síðar gerðist eitt­hvað sem olli því að skipið sökk með manni og mús. Eðli­lega vöknuðu marg­ar spurn­ing­ar um hvers vegna skipið sökk og þessi fund­ur svar­ar þeim ekki. Það er hins veg­ar stórfurðulegt að skips­bjall­an finn­ist á þennna hátt og ég velti fyr­ir mér hvort þetta sé ein­hvers kon­ar fyr­ir­boði,“ seg­ir Torfi Björns­son, tæp­lega 93 ára gam­all Ísfirðing­ur.

Örn­inn var smíðaður í Nor­egi 1903 og bar nafnið Batalder. Skipið var selt til Fær­eyja og síðan til Íslands 1927.

________________________

Veistu eitthvað meira?… Geturðu bætt við upplýsingum?

Hafðu samband, höfum söguna á hreinu; diveexplorer@dive-explorer.com

M/s Kampen (+1983)

Í fréttablaðinu þann 02. maí 2020 kemur sú frétt að Umhverfisstofnun telji líklegt að skipsflakið Kampen leki svartolíu af hafsbotni. En borið hafði á oliublautum sjófuglum við Suðurland og í Vestmannaeyjum.

Það gæti verið á þessum slóðum þar sem M/s Kampen sökk. (kort : Map.is – 05.08.2020)

M/s Kampen var þýskt skip, rúmlega 6000 þúsund tonn (6150 lestir). Skipið var á leið til Íslands, Grundatanga með 5,300 tonna kolafarm fyrir Sementsverksmiðjuna á Akranesi. Var skipið að koma frá Rotterdam, Hollandi er það fékk á sig slagsíðu. Brotnuðu lúgur og sjór komst í lestina. Skipið var nýtt, ekki orðið ársgamalt þegar það sökk. Sökk það um 22 sjómílur aust-suð-austan af Dyrhólaey (10-12 sjómílur út af Alviðru?).

Eimskip hafði skipið á leigu til flutninga en það var í eigu þýska útgerðarfyrirtækisins Schulz og Klemmensen í Hamborg. Það var smíðað í Shanghai í Kína, en allur tækjabúnaður var þýskur. Sökk það um 22 sjómílur austsuðaustan af Dyrhólaey. Botndýpi á þessum slóðum er um það bil 100 til 200 metrar.

6 mönnum var bjargað, eftir að þeir höfðu velkst um í sjónum í meira en eina klukkustund en 7 fórust í þessu slysi, öll líkin fundust.

M/s Kampen var þýskt flutningaskip sem sökk undan suðurströnd Íslands árið 1983. Skipið var nýtt, ekki ársgamalt.
Hafsbotninn framundan Vík í Mýrdal og Dyrhólaey. (Kort, Navionics – Sjókort – 05.08.2020)

Heimild: Morgunblaðið 16. janúar 1994

Þann 1. nóvember 1983 fórst þýska skipið Kampen er það átti eftir um 16 stunda siglingu til Vestmannaeyja. Í fyrstu taldi skipstjóri Kampens að stórfelld hætta væri ekki yfirvofandi og skipið myndi halda áætlun. En klukkustund síðar var komið annað hljóð í strokkinn, neyðarkall hefði borist frá skipinu og áhöfnin væri að yfirgefa það. Fjöldi fiskiskipa í námunda við slysstaðinn fór á vettvang, auk þess sem þess var óskað að varnarliðið sendi tvær þyrlur og C-130 Hercules leitarvél.

Aðstæður voru erfiðar, illviðri og myrkur. Nokkrir skipbrotsmenn voru hífðir úr sjónum upp í fiskiskip og var veður svo slæmt að beiðni um að fá þá hífða upp í leitarþyrlurnar var hafnað.

Frá því að fyrsti skipbrotsmaðurinn fannst í sjónum og þar til sá síðasti var hífður upp í skip liðu rúmar tvær klukkustundir.

Alls voru þeir 13 talsins, en aðeins 6 þeirra lifðu slysið af.

Heimildir og tenglar

Fréttablaðið d. 02.05.2020; Telja svartolíu leka úr skipsflaki á hafsbotni

Frétt DV d. 02.11.1983; Hrikaleg aðkoma (timarit.is)

Morgunblaðið 16.01.1994; Sunnudagsblaðið, greinasafn

______________________________________________________

Veistu eitthvað meira?… Geturðu bætt við upplýsingum?

Hafðu samband, höfum söguna á hreinu; diveexplorer@dive-explorer.com

Halaveðrið (+1925)

Hér á árum áður í sögunni er að finna atburði / harmleika þar sem fjölmargir fórust á hafinu. Þrátt fyrir að harmleikirnir hafi verið aðskildir þá áttu þeir það sameiginlegt að eiga sama orsakavald, þá er það ekki bara veðurfar sem spilar þar inní.

Halaveðrið;

Í febrúar 1925 voru sextán togarar að veiðum á Halamiðum út af Vestfjörðum. Þeir náðu veðurspánni sem Veðurstofan sendi út kl. hálfníu laugardagsmorguninn 7. febrúar sem sagði að viðsjárverð lægð nálgaðist landið. Margir skipstjóranna létu spána sem vind um eyru þjóta, höfðu trú á skipum sínum og álitu að togarar gætu ekki farist í hafi. „En eins og svo oft áður máttu íslenskir sjómenn lúta í lægra haldi fyrir óblíðum náttúruöflum þessa febrúardaga og í Halaveðrinu fórust tveir togarar og einn vélbátur og með þeim 73 sjómenn“, segir í sögu Veðurstofunnar. Þessi hörmulegu sjóslys mörkuðu ákveðin þáttaskil í þjónustu Veðurstofu Íslands. Á aðalfundi Fiskifélags Íslands þetta ár var samþykkt að rannsaka ætti alla þætti öryggismála sjómanna og ekki síst á hvern hátt starfsemi Veðurstofunnar gæti orðið til þess að auka öryggi íslenskra sjómanna.

Heimild: Facebook síða Veðurstofu Íslands

Tveir togarar farast með allri áhöfn :„Leifur heppni“ og „Fieldmarschal Robertson“.

Heimild: Morgunblaðið 10. mars 1925

Það var um hádegisibilið, sunnudaginn 8. febrúar að hér í Reykjavík rak á aftaka landnorðan-rok, sem stóð allan daginn. Var það eitt hið mesta afspyrnuveður, sem nokkur maður mundi; þegar kom fram umnón, mátti segja, að tœplega væri hér í bænum gengt á milli húsa. Veður þetta tók yfir Suðurland austur fyrir Reykjanesfjallgarðinn: eigi austar, var veðrið mikið minna; austan til í Arnessýslu og austur í Rangárvallasýslu var veðrið sæmilegt, að minsta kosti sumstaðar.

Aftur gekk veður þetta með ofsahörku yfir Vesturland og NoíðurIpiiá. Þegar veðrinu slotaði, gekk erfiðlega að fá frjettir utan af landi, því símasamband út frá Reykjavík í ýmsar áttir var ýmkst slitið eða í megnu ólagi. pannig mátti segja, að allir Vestfirðir væru að mestu leyti samhandslausir viíð höfuðstaSinn. Jafnóðum óg símiim komst í lag, tóku að berast til Reykjavíkur fréttir um sorglegar slysfarir skemmdir á fé og mönnum til og frá. Eignatjón og skaða, sem allt stafaði af veðrinu.

En hvernig leið togaraflotanum úr Reykjavík og Hafnarfirði. sem yfir höfuð var allur að veiðum. Þegar veðrið skall á, ýmist fyrir sunnan land, eða fyrir vestan og norðan iand, norður á Halamiðin og sjómennirnir okkar kalla þetta nýja fislkimið, þarsem mest hafa verið uppgripin í haust og í vetur?

Voru togararnir ofansjávar eftir öll þessi ósköp, sem á höfðu gengið, eða skyldi veðrið hafa grandað þeim? pessar spurningar lágu eins og þungt bjarg á brjóstum alls þorra manna hjer í bænum, Hafnarfirði og öllu nágrenni. Menn báru almennt ekki mikinn kvíðboga fyrir skipunum, sem verið höfðu að veiðum sunnanverðu við landið. En það voru togararnir norður á Hala, sem ollu mönn um þungum áhyggjum. .. má vita, hvernig þeim befir reitt af í veðrínu“ ; það var viðkvæðið hjá öllum. — Það komu engin eða sárfá loftskeyti frá þeim; það gat raunar allt verið eðlilegt, loftskeytatækin í ólagi eftír veðrið. pessi skip gátu lika legið í hópum inni fyrir Vestfjörðum. Símasambandið við flesta Vestfirði var slitið.

Mörgum þótti því ekki ástæða til að óttast um skör fram. Það var ekki um annað að tala en að bíða og vona það besta. Og — vonirnar tóku smámsaman að rætast. Á öðrum og þriðja degi tóku togararnir að tínast i inn á höfnina. En illa voru þeir útleiknir og verkaðir. Allt sem losnað gat á þilfari var skolað burtu. Þeir voru brotnir og bramlaðir og eins og eitt klakastykki frá sigluhún og niður á þilfar. En menn voru allir heilir og lifandi. En í krappan dans höfðu þeir flestir komist, hjá flestum verið skammt milli lífs og dauða. En eigi það nokkurs staðar við, að valinn maður sér í íhverju rúmir þá er það á íslensku togurunum okkar. Það var líka lánið í þetta sinn. Þeir höfðu fengið skelfilegt veður þarna norður frá, og veðrið hafði skollið um það bil 17 tímum fyrr á þar en hér; stórsjórinn, bylurinn og myrkrið verið að sama skapi.

Eru margar sögur sagðar af þrautum sjémannanna í þetta sinn, haráttu þeirra og lífsháska; en — líka, og ekki síður, af óbilandi kjarki þeirra, þrautseigju og dugnaði. Það hitnar blóðið í okkur, sem á landi erum, þegar við heyrum utan af sjónum, þessum ægilega yígvelli, frægðarsögurnar af löndum okkar, sem reynast þessir afburðamenn, þegar á reynir. Eftir þvi, sem togararnir komu til hafnar, þá glæddist hjá mönnum sú von, að á endanum mundu þeir aliir koma að norðan og vestan, og að togaraflotinn mundi sleppa stórslysalaust frá þessti ógnarveðri.

En sú von átti ekki; af rætast, því miður. Það vantaði á endanum tvo togara norðan af Hala sem ekki komu fram, „Leif Heppna“, héðan úr Reykjavík og „Fieldmarshal Robertson“ enskan togara úr Hafnarfirði..

Voru á hinum fyrnefnda 33 menn, allir íslenskir. En á hinum síðar nefnda 35 menn, 29 íslenskir og 6 erlendir.

___________________________________________________________________

Bókin Halaveðrið mikla

Rithöfundur: Steinar J. Lúðvíksson, útgefin 2019

Forlagið Bókabúð;

___________________________________________________________________

Hefurðu upplýsingar? Viltu deila þeim ? Höfum söguna rétta! Sendu póst á diveexplorer@dive-explorer.com

Heimildir og linkar:

Sæfari BA-143 (+1970)

Föstudaginn 09. janúar 1970 fór báturinn Sæfari BA-143 frá Tálknafirði til línuveiða. Um borð voru 6 manns. Voru þeir á veiðum undan Vestfjörðum. Síðast heyrðist frá áhöfninni um borð í Sæfara aðfaranótt laugardagsins 10. janúar klukkan 02:30. Þá hafði Sæfari skv. heimildum verið um 28 sjómílur norð-vestur af Kópanesi. Fyrirhugað var að Sæfari myndi koma til hafnar í Tálknafirði um hádegisbilið á laugardeginum þann 10 janúar 1970.

Sæfari BA-143 (Mynd mbl.is; 07.01.2020; Hálf öld liðin frá hvarfi Sæfara BA, Hugi Hreiðarsson / Ágúst Ingi Jónsson)

Veðurfar laugardaginn 10. janúar, stormur, allt að 10 vindstig (26 m/s) og éljagangur á köflum. Veðuraðstæður samkvæmt sjómönnum þar sem Sæfari hafði verið á veiðum var að lítil ísing hefði verið, en aukist er nær dró landi. Klukkan 03:00 sendir eftirlitsskipið breska Orsini veðurupplýsingar þar sem vindátt var norðaustan átt, 9 vindstig, hitastig -4°c og snjókoma.

Þegar komið var að hádegi á laugardeginum og áhöfn Sæfara ekki tilkynnt sig, og engar spurnir af honum var farið til leitar. Mikil og umfangsmikil leit fór fram, bæði á sjó og úr lofti. Einnig var gengið um fjörur. Veður til leitar var ekki gott, erfiðar aðstæður og lítið skyggni. Veður fór svo versnandi.

Ekki bar leit að Sæfara árangur og fannst ekkert af honum nema mögulega endabauja á línu sem áhöfnin hafði skilið eftir á veiðum deginum á undan.

Þann 15. janúar 1970 voru skipverjar taldir af. 6 manns fórust með Sæfara BA-143.

Tveimur árum síðar kom hluti formasturs ásamt bjöllu upp í vörpu togbátsins Guðbjarts ÍS. Talið er að bjalla þessi hafi tilheyrt Sæfara. Bjallan var þó ómerkt en á byggðasafni Ísafjarðar eru þar 3 ómerktar bjöllur, mögulega úr skipsköðum fyrri ára.

Kort sem sýnir mögulega svæðið þar sem Sæfari hafi sokkið (rauður hringur)

Sæfari BA-143 var 101 tonna stálskip sem var í eigu Hraðfrystihúss Tálknafjarðar hf. Þegar hann var keyptur var hann nýr, smíðaður í Brandenburg Þýskalandi árið 1960.

Höfnin á Tálknafirði (Mynd; já.is / 2019)

Hefurðu upplýsingar?.. Hafðu samband : diveexplorer@dive-explorer.com

___________________________________________________________________

Heimildir og greinar:

Max Pemberton RE-278 (+1944)

Eitt mesta mannfall árið 1944 varð þegar togarinn Max Pemberton RE 278 fórst með allri áhöfn þann 11. janúar 1944.

Um borð í togaranum voru 29 manns. Skipsflakið hefur aldrei fundist.

Kort sem sýnir staðsetningu á Malarrifi á suðurhluta Snæfellsnes. (Loftmynd: Loftmyndir.is)
Max Pemberton RE-278

Áhöfnin hafði verið við veiðar suður af Malarrifi, Snæfellsnesi. Vont veður var á ofangreindum tíma og talið er að hann hafi ofhlaðinn og yfirvigt því ástæða hvarfsins. Þess ber þó að geta að á þessum tíma stóð seinni heimstyrjöldin yfir og vitað var að þýskir kafbátar voru á ferli á Faxaflóa. En þar sem skipsflakið hefur aldrei fundist þá er ómögulegt að segja hver ástæðan er fyrir hvarfi togarans.

Heilmikið skarð var skorið í íslenskt samfélag á þessum árum en fleiri skipsskaðar voru fleiri á árinu 1944.

Max Pemberton RE 278 1939-1941 (Heimild: Sarpur / Þjóðminjasafn Íslands)

Þeir sem fórust með skipinu voru (29 manns):

Pétur A. Maack skipstjóri, Reykjavík, 51 árs,
 Pétur A. Maack, 1. stýrimaður, Reykjavík, 28 ára,
 Jón Sigurgeirsson, 2. stýrimaður, Reykjavík, 31 árs,
 Þorsteinn Þórðarson, 1. vélstjóri, Reykjavík, 51 árs,
 Þórður Þorsteinsson, 2. vélstjóri, Reykjavík, 19 ára,
 Valdimar Guðjónsson matsveinn, Reykjavík, 46 ára,
 Gísli Eiríksson bátsmaður, Reykjavík, 49 ára,
 Guðmundur Þorvaldsson bræðslumaður, Hafnarfirði, 44 ára,
 Guðmundur Einarsson netamaður, Reykjavík, 45 ára,
 Guðni Kr. Sigurðsson netamaður, Reykjavík, 50 ára,
 Sigurður V. Pálmason netamaður, Reykjavík, 49 ára,
 Sæmundur Halldórsson netamaður, Reykjavík, 33 ára,
 Aðalsteinn Árnason háseti, Seyðisfirði, 19 ára,
 Ari Friðriksson háseti, Látrum, Aðalvík, 19 ára,
 Arnór Sigmundsson háseti, Reykjavík, 52 ára,
 Björgvin H. Björnsson háseti, Reykjavík, 28 ára,
 Guðjón Björnsson háseti, Reykjavík, 17 ára,
 Gunnlaugur Guðmundsson háseti, Reykjavík, 26 ára,
 Halldór Sigurðsson háseti, Jaðarkoti í Villingaholtshreppi, Árnessýslu, 23 áraHlöðver Ólafsson háseti, Reykjavík, 22 ára,
Jens Konráðsson háseti, Reykjavík, 26 ára,
Jón Þ. Hafliðason háseti, Reykjavík, 28 ára,
Jón M. Jónsson háseti, Reykjavík 29 ára,
Jón Ólafsson háseti, Keflavík, 39 ára,
Kristján Halldórsson háseti, Innri-Njarðvík, 37 ára,
Magnús Jónsson háseti, Reykjavík, 23 ára,
Benedikt R. Sigurðsson kyndari, Reykjavík, 19 ára,
Hilmar Jóhannesson kyndari, Reykjavík, 19 ára,
Kristján Kristinsson aðstoðarmatsveinn, Reykjavík, 14 ára.

Minningarathöfnin fór fram í Dómkirkjunni þann 3. febrúar 1944.

Pétur Maack skipstjóri (Heimild: Fálkinn 21.01.1944)
 Þorsteinn Þórðarson, 1. vélstjóri (Heimild: Fálkinn 21.01.1944)
(Heimild: Fálkinn 21.01.1944)
(Heimild: Fálkinn 21.01.1944)

Viðbótar heimildir og upplýsingar; 12.11.2020

Þýskur kafbátur?

Að Max Pemberton hafi farist á Faxaflóa af völdum þýsks kafbáts er svo ekki ósennilegt miðað við þennan tíma. Síðast heyrðist frá áhöfninni á hinum „venjulega“ sambandstíma togaranna um morgunin þann 11. janúar (1944) klukkan 07:30. Samkvæmt þeim upplýsingum/heimildum þá var Max Pamberton út af Malarrifi á leið til Reykjavíkur. (Lónum innan við Malarrif). Síðan heyrðist ekkert meir frá áhöfninni á næsta kalltíma. Gera má ráð fyrir að þessu að skipið hafi verið komið suður fyrir Malarrif.

Veður?

Veðurskilyrði á þeim tíma, tíma hvarfsins hafði breytt um átt og komin norð-austan kaldi og fjögur vindstig (kaldi = 4 vindstig, sem telst ekki mjög mikið). Miðað við vindátt og vindstig á þessum stað, Faxaflóa og þá líka miðað við heimildir á umræddum tíma var sjór nokkuð sléttur á Faxaflóa. Sama má segja um norðanverðan Faxaflóa, nema smávægileg bára á sunnanverðum Flóanum.

Því er talið útilokað að Max Pemberton hafi farist sökum veðurs.

Ketilsprenging?

Önnur hugmynd kom upp að ketilsprenging hafi orsakað hvarfið, en það var talið útilokað líka. Þar sem vaktaskipti vélstjóra hafi verið um klukkan 06:00 og þar hafði verið að störfum vanur vélstjóri og kyndari.

Tundurdulf ?

Í lok seinni heimstyrjaldinnar tilkynntu Þjóðverjar um að kafbátar Nasista hefðu lagt 2 tundurduflasvæði. Annað svæðið hafði verið sunnan Kolluál, en hitt fyrir norðan Kolluál.

Sjóskipið Max Pemberton

Sagt var að skipið hafi verið afar gott sjóskip og skipstjórinn Pétur maack hafi verið í flokki afburða skipstjóra. Skipinu hafði verið breytt og lestin verið stækkuð. Í stríðinu hafði verið sett brynvörn á brúna, 1150 kg að þyngd, og á móti bætt við 14 tonnum í botninn. Þetta hafði gert það að verkum að skipið varð enn betra sjóskip.

Það var smíðað árið 1917 og því 26 ára gamalt þegar hann hvarf. Skipið var upphaflega 320 lestir. Aðaleigandi skipsins var Halldór Þorsteinsson skipstjóri í Reykjavík.

Max Pemberton (Heimild; Morgunblaðið 1984)

Leitin

Leit var hafin á fimmtudeginum og fram til laugardags. Leitað var úr lofti að skipinu, eða braki úr því en án árangurs. Annað hvort hefur skipið farist mjög hratt eða það horfið á slóðum utan leitarsvæðis.

Skipsflakið Max Pemberton

Hvar flakið af Max Pemberton er að finna veit enginn. Hafdýpið á þeim slóðum sem talið er að flakið hafi farist er á bilinu 100 til 250 (300) metra dýpi? Hvort sjómenn hafi „lent“ í festum á þessum slóðum er alls ekki ólíklegt, en amk eru ekki komnar neinar heimildir eða upplýsingar um að einhver hafi fengið „festu“ í Max Pemberton.

Veistu eitthvað meira?… Geturðu bætt við upplýsingum? Hafðu þá samband við mig, höfum söguna á hreinu; sendu mér tölvupóst á diveexplorer@dive-explorer.com

If you have any information’s about the trawler Max Pemberton, some data, info or anything you want to share please contact me; diveexplorer@dive-explorer.com.

________________________________________________________________________

Heimildir & Linkar

Æsa ÍS-87 (+1996)

Kúfiskbátnum Æsa ÍS 87 hvolfdi skyndilega og sökk í Arnarfirði í júlí mánuði árið 1996.

Veður var gott og sléttur sjór er slysið átti sér stað. Sex manns voru í áhöfn. Fjórum tókst að komast á kjöl skipsins en tveir létust. Lík annars þeirra fannst eftir umtalsverðar köfunaraðgerðir. Hinn fannst aldrei. Voru það ættingar mannanna sem létust sem börðust fyrir því að farið yrði í umræddar köfunaraðgerðir. Erlent köfunarfyrirtæki, frá Bretlandi, var fengið til að taka að sér verkið.

Kort sem sýnir staðsetningu á flaki Æsu (Mynd; Google Earth)
Sjókort sem sýnir staðsetningu á flakinu, þar sem það liggur á rúmlega 80 metra dýpi. (Sjókort; Navionics)

Slysið gerðist það snögglega að áhöfnin hafði ekki tíma til að gefa út neyðarkall, en sjálfvirkur neyðarsendir fór af stað þegar áhöfnin komst í björgunarbátinn. Einn áhafnarmeðlimurinn náði að kafa um 3 metra undir skipið til að losa björgunarbátinn með handafli. Sjálfvirkur sleppibúnaður hafði ekki virkað.

Skelfisksskipið Æsa ÍS frá Flateyri. (Mynd; DV 26.07.1996)

Stuttu síðar frá því að skipið hafði hallað á hliðina sökk það. Alls tóku 32 bátar og tveir togarar þátt í leitinni, síðar tók TF-SIF, þyrla Landhelgisgæslunar þátt í leitinni. Björgunarsveitarmenn gengu fjörur beggja megin Arnarfjarðar.

Olíubrák kom fljótlega upp frá Æsu eftir að skipið sökk og fann Sæborg BA-77 flakið á um 70 til 80 metra dýpi klukkan 13:34. (morgunblaðið 26.07.1996)

Víðtæk leit að þeim sem fórust bar ekki árangur.

Það var ekki fyrr en ættingar hinnar látnu börðust fyrir því að farið yrði í köfunaraðgerðir til að leita að mönnunum, að annar þeirra fannst.

Köfunaraðgerðir niður á flak Æsu. (Mynd; Vísir)
Tímaáætlun vegna köfunaraðgerða (Mynd; Vísir 12.05.1997, bls 4)

Æsa ÍS var smíðuð í Hollandi árið 1987. Skipið var 132 brúttótonn og sérútbúið fyrir skelfiskveiðar. Vestfirskur skelfiskur á Flateyri gerði skipið út.

Viltu vita meira? Hefurðu einhverjar upplýsingar hafðu samband við mig; diveexplorer@dive-explorer.com.

Do you want to know more? Do you have additional information? Please contact me; diveexplorer@dive-explorer.com

_________________________________________________________________

Heimildir & tenglar

Heiðrún II ÍS-12 (+1968)

Þann 04. febrúar 2018 voru 50 ár liðin frá því að Heiðrún II ÍS 12 fórst í Ísafjarðardjúpi.

Það var aðfararnótt 5. febrúar 1968 sem Heiðrún II ÍS 12 fórst í Ísafjarðardjúpi. Með skipinu fórust sex menn. 

Horft frá höfninni í Bolungarvík í átt að Snæfjallaheiði. (Mynd; Ja.is)

Sunnudagsmorgunninn þann 4. febrúar 1968, um kl. 10:00 fyrir hádegi, fór frá Brimbrjótnum í Bolungarvík Heiðrún II. Óveður var þá þegar skollið á, og átti að bjarga skipinu með því að sigla því til öruggrar hafnar á Ísafirði, en við Brimbrjótinn var skipið í hættu.

Ferðin gekk vel til móts við Hnífsdal, en bilana hafði gætt í radar, dýptarmælum og talstöð. Fyrir utan Hnífsdal varð radarinn óvirkur og komst ekki í lag eftir það.

Páll Páls­son GK-360 frá Sand­gerði. Síðar Heiðrún II ÍS-12. Ljós­mynd/Ó​laf­ur Árna­son (mbl.is/200 mílur 12-2-2018)

Var skipinu því siglt í var undir Snæfjallaströnd. Ofsaveður var þá þegar komið á, sem enn átti eftir að versna.

Skömmu eftir miðnætti aðfaranótt mánudagsins 5. febrúar heyrðist síðast til skipsins, og fullvíst má telja að Heiðrún II hafi farist um það leyti, um 2,7 sjómílur undan Vébjarnarnúpi.

Sjókort sem sýnir staðsetningu á hvar Heiðrún II liggur. Þarna er dýpi allt að 130 metrar. (Sjókrort; Nobeltech Navigator)

Heiðrún II ÍS 12

Heiðrún II var smíðuð árið 1963 á Akranesi og var 150 tonna eikarskip með 470 hestafla Krumhout vél. Skipið var í eigu Einars Guðfinnssonar í Bolungarvík og var talið traust og gott sjóskip. Skipið var áður gert út frá Sandgerði undir nafninu Páll Pálsson GK 360. 

Með skipinu fórust sex menn

  • Rögnvaldur Sigurjónsson, 52 ára, skipstjóri
  • Ragnar, 18 ára sonur Rögnvalds
  • Sigurjón, 17 ára sonur Rögnvalds
  • Páll Ísleifur Vilhjálmsson, 31 árs, vélstjóri
  • Kjartan Halldór Kjartansson, 23 ára
  • Sigurður Sigurðsson, 17 ára

Hefurðu meiri upplýsingar um Heiðrúnu slysið? Hafðu samband, höfum söguna á einum stað, og í lagi. Sendu póst á mig; diveexplorer@dive-explorer.com.

Heimildir og tenglar

TF-Orn (+1987)

Flugvél af gerðinni Piper Chieftain, kallmerki TF-ORN, fórst í aðflugi að Ísafjarðarflugvelli 22. janúar 1987. Flugmaðurinn fórst í slysinu.

Flugvélinn fannst á hafsbotni eftir að rækjubátur hafði fest veiðarfærin í flakinu. Reyndist TF-ORN hvíla á leir / sandbotni á 120 til 130 metra dýpi.

Sjókort sem sýnir staðsetningu flaksins TF-ORN. Dýpi á þessum slóðum er 120 til 130 metrar. (Kort; Navionics)

___________________________________________________________________

Heimild: DV, Fimmtudagur 22. janúar 1987

Fórst í aðflugi að Ísafjarðarflugvelli

Janúar 22, 1987

„Menn á rækjubát sáu flugvélina út af Arnarnesi. Það voru blindél þegar þetta gerðist. Þeir sögðu að flugvélin hefði komið lágt yfir bátinn. Þeir sáu flugvélina hverfa inn í élin,“ sagði Skúli Skúlason, formaður Björgunarsveitarinnar Skutuls á ísafirði.

Kort sem sýnir staðsetningu flaksins. (Mynd: DV)

Flugmaður tveggja hreyfla flugvélar frá flugfélaginu Erni á ísafirði fórst er flugvél hans fór í sjóinn í ísafiarðardjúpi rétt fyrir klukkan 20 í gærkvóldi. Orsakir slyssins eru ókunnar. Flugmaðurinn hét Stefán Páll Stefánsson og var 38 ára gamall. Hann lætur eftir sig eiginkonu og þrjú börn, á aldrinum 6 til 19 ára. Hann haföi búið á ísafirði í tvö ár. Flugvélin TF-ORN, með tíu sæti, af gerðinni Piper Chieftain, var að koma úr skoðun frá Akureyri.

Klukkan 19.48 tilkynnti flugmaðurinn sig yfir Reykjanesskóla og var að hefja aðflug.

Klukkan 19.56 hafði hann aftur samband við Ísafjarðar flugvöll. Flugvallarstarfsmaðurinn við Æðey, heyrði í neyðarsendi rétt staðfesti sambandið en heyrði ekki fyrir klukkan 20. Hófst þegar umfrekar frá flugvélinni. fangsmikil leit.

Flugvélin TF-ORN af gerðinni Piper Chieftain. (Mynd: DV / PPJ – 22.01.1987)

Varðskipið Óðinn, sem statt var Flugvél Flugmálastjórnar, útbúin miðunartæki fyrir neyðarsendinn, var komin á vettvang úr Reykjavík aðeins 35 mínútum síðar. Þyrla Landhelgisgæslunnar og Orion-vél Varnarliðsins fóru einnig til leitar.

Á landi leituðu björgunarsveitir slysavarnadeilda og skáta úf Bolungarvík, Hnífsdal, Isafirði og Súðavík. Á sjó leituðu yfir tuttugu skip og bátar.

Um klukkan 22 fór að finnast brak um fiórar sjómílur norður af Skutulsfirði. Varðskipið fann fyrst olíubrák en stærsta brakið sem fannst var hluti úr væng.

Klukkan 23.50 fannst lík flugmannsins á floti.

Flugfélagið Ernir keypti þessa flugvél eftir slysið í Ljósufjöllum á Snæfellsnesi í apríl í fyrra. „Það er skammt stórra högga á milli. Það er ekki endalaust hægt að verða fyrir þessu,“ sagði Hörður Guðmundsson, flugmaður og aðaleigandi Ernis, í morgun.

__________________________________________________________________

Heimild: Morgunblaðið 23. janúar 1987

Orsök flugslyssins ókunn: Getum að því leitt að vængur hafi rekist í sjó

Janúar 23, 1987

LEIT var haldið áfram í gær að flaki flugvélarinnar TF ORN sem fórst á Ísafjarðardjúpi á miðvikudagskvöldið, en enginn árangur varð af þeirri leit.

LEIT var haldið áfram í gær að flaki flugvélarinnar TF ORN sem fórst á Ísafjarðardjúpi á miðvikudagskvöldið, en enginn árangur varð af þeirri leit. Rannsóknarmenn frá Flugmálstjórn og flugslysanefnd fóru til Akureyrar í gær en þaðan var vélin að koma úr skoðun og viðhaldi. Orsakir slyssins eru ókunnar en hugsanlegt er að annar vængur vélarinnar hafi rekist í hafflötinn, en hálfur vængur er það eina sem fundist hefur af vélinni.

Flugmaður vélarinnar var einn í henni. Hann hét Stefán Páll Stefánsson, fæddur 1948, til heimilis að Brautarholti 14, Ísafirði. Hann lætur eftir sig eiginkonu og þrjú börn, á aldrinum 6 til 19 ára.

Pétur Einarsson flugmálstjóri sagði í samtali við Morgunblaðið að ekki væri hægt að draga ályktanir um orsakir slyssins fyrr en búið væri að draga saman öll hugsanleg rannsóknargögn. Flugslys gætu verið óhemju flókin í rannsókn og hverjar nýjar upplýsingar gætu gerbreytt myndinni. Þó hefði mönnum fyrst komið í hug að vængur vélarinnar hefði rekist í sjóinn en engar öruggar sannanir væru fyrir því og þó svo væri, sé ekki hægt að geta til um ástæðuna.

Karl Eiríksson starfsmaður flugslysanefndar og fleiri rannsóknarmenn fóru til Akureyrar í gær en þar hafði flugvélin verið til viðgerðar og viðhalds hjá Flugfélagi Norðurlands undanfarna daga. Umboðsmenn Flugmálastjórnar á Ísafirði leituðu í gær að braki úr flakinu, og að flakinu sjálfu, með hjálp Landhelgisgæslu, björgunarsveita og lögreglu.

Hörður Guðmundsson, flugmaður og aðaleigandi flugfélagsins Ernir, sagði samtali við Morgunblaðið í gær að slysið væri mikið áfall fyrir félagið. „Það versta er auðvitað að missa góðan félaga og frábæran starfskraft með þessum hætti.

Hvað varðar áhrifin á rekstur félagsins er ljóst að félagið þolir ekki svona áföll hvað eftir annað. Þetta er önnur vélin sem við missum á einu ári og ekkert félag þolir slíka blóðtöku til lengdar,“ sagði Hörður.

Aðspurður um hvort hann teldi ástæðu til að herða öryggisreglur varðandi flug á Vestfjörðum í ljósi þessara atburða sagði Hörður að strangar öryggisreglur giltu umflug á Vestfjörðum sem og annarsstaðar á landinu. Hann sagði ennfremur að ekkert benti til að rekja mætti orsök þessa slyss til ófullnægjandi öryggisreglna.

_____________________________________________________________________

Heimildir og linkar:

Gyða BA (+1910)

Heimild: Þjóðviljinn 05.08.1910

Innsetning; DiveExplorer 23.10.2019

Samkvæmt fréttum úr Þjóðviljanum 05. ágúst 1910. Þá hafði Gyða BA mætt skipi frá Bíldudal á innsiglingunni úti í mynni Arnarfjarðar föstudagskvöldið. Síðar um kvöldið og nóttina þá gerði afspyrnuveður úr norðri með frosti og fannkomu.

Skútan Gyða BA

Álitið var að Gyða hafa verið komin inn undir Stapadal, er hún fórst.

Örin sýnist staðsetningu Stapadals. (Mynd; map.is / DiveExplorer 23.10.2019)

Eitthvað rek hafði orðið, meðal annars tvo þiljuhlera sjóhatta og annað ýmislegt lauslegt. Þessir munir höfðu rekið á Fífustaðahlíðum, milli Fífustaða og Selársdal á mánudeginum, helgina eftir hvarf Gyðu.

Á þessum slóðum var rek úr Gyðu BA, nokkrum dögum eftir hvarfið. (Mynd; map.is / DiveExplorer 23.10.2019)

Á skipinu voru 8 menn, sem voru frá Bíldudal og nágrenni.

Skipsflakið af Gyðu BA hefur aldrei fundist. Þó hafa sjómenn fengið skipsbúta í veiðarfæri sem talið er vera úr Gyðu. Það hefur ekki verið staðfest svo ég viti til.

Dýpi á þessum slóðum er 50 til 80 metrar.

Möguleg staðsetning á flaki Gyðu BA.

____________________________________________________________________

Heimild: Arnfirðingur.is / dagbók skipstjórans

Hér á eftir fer útskrift úr dagbók skipstjórans á seglskútunni Gyðu frá Bíldudal, sumarið 1900. Skipið var þá að handfæraveiðum út af Vestfjörðum og skipstjóri var Veturliði Ólafur Bjarnason, afabróðir minn, en Jörundur og Pétur bræður hans voru einnig skipstjórar frá Bíldudal.

Gyða BA var í eigu Péturs Thorsteinssonar athafnamanns á Bíldudal, smíðuð á Bíldudal undir stjórn Kristjáns Kristjánssonar skipasmiðs frá Önundarfirði, en hann lærði skipasmíði á Ísafirði og var m.a annar stofnenda Iðnaðarmannafélags Ísafjarðar. Hann fluttist til Bíldudals um 1894.

Í bókinni Bíldudalskóngurinn er Gyða sögð 15 tonn og með 7 menn í áhöfn (bls. 181) Hún er reyndar sögð 8 tonn og með 6 í áhöfn nokkru síðar í sömu bók (bls. 186). Fyrri talan er þó líklegri, því þegar Gyða fórst með allri áhöfn, 10. apríl 1910 eru 8 menn skráðir í áhöfn. Skipstjóri þá var Þorkell Kristján Magnússon. 

___________________________________________________________________

Minningarskjöldur með nöfnum þeirra sem fórust með seglskipinu Gyðu frá Bíldudal.
Minnisvarði um drukknaða sjómenn í Selárdal. (Ljósmynd og heimild; https://skjalasafn.is/frettir/markverdar_heimildir_leynast_vida
Minningarskjöldur með nöfnum þeirra sem fórust með seglskipinu Gyðu frá Bíldudal.
Minnisvarði um drukknaða sjómenn í Selárdal. (Ljósmynd og heimild; https://skjalasafn.is/frettir/markverdar_heimildir_leynast_vida

___________________________________________________________________________________________________

Hefurðu upplýsingar? Viltu deila þeim ? Höfum söguna rétta! Sendu póst á diveexplorer@dive-explorer.com

Er þetta flakið af Gyðu BA ? Hver veit!!! Þetta þyrfti að skoða betur.

Heimildir og tenglar: